GAUAZ PARKE BATEAN
Nire ipuina, “Gauaz parke batean” deituriko ipuinean oinarrituta dago. Bertatik egindako aldaketak narratzaile mota da, hau da, hirugarren pertsona orojakiletik lehen pertsonara, eta baita ere, ipuinaren amaiera eraldatu dut.
NARRAZIO IRAKURRIA:
Gautzen hasia zen jadaneko, eta parkera hurbiltzea iruditu zitzaidan. Bertara heltzean, andre xahar bat zegoen parkeko aulki bazter batean. Diruaren beharra nuen zorrak ordaintzeko, eta andre xaharrari lapurtzea aukera paregabea iruditu zitzaidan. Orduan, bera zegoen aulki berean esertzea erabaki nuen. Andrearen aurpegiagatik argi ikusi nuen ez zegoela eroso ni bere alboan egoteaz. Baina ni ere oso urduri nengoen, nire lehen lapurreta baitzen. Orduan lasaitzeko zigarro bat erretzea erabaki nuen, baina urduritasunagatik ezin nuen piztu, eskuak dardarka bainituen. Momentu horretan andreak niri begiratu eta irribarre bat atera zitzaion. Irribarre horrekin momentu ezin hobea iruditu zitzaidan elkarrizketa bat hasteko berarekin, tentsio egoera horrekin bukatu nahian.
Gau ederra, ez da?
Bai, gau ederra, baina beste gau batzuk ezagutu izan ditut, gaurkoa baino ederragoak.
Andre xaharra zerbait sumatzen hasia zela iruditu zitzaidan. Baina atso ergel hiztun bat zela pentsatzen nuen. Berarekin hizketan jarraitu nuen.
Ez zara beldur, Andrea, zu ordu hontan, eta leku hontan?
Zergatik beldur izan behar nintzateke?
Zergatik? Baina hemen gartatu diren gizareilketakgatik, noski.
Galdera honekin andrearen aurpegian ikusi izan ahal nuen bere beldur ala kezka aurpegia urteetan zehar gertatutakoagatik: eskolako neska bat, gero berrogeita bat urteko ama familiako bat, eta azken aldian neskatila bat, hirurak hilik atzemanik. Eta erailea oraindik ihes dagoelarik.
Ez ez naiz beldur- erantzun zidan poliki.
Zergatik? Baina hemen gartatu diren gizareilketakgatik, noski.
Galdera honekin andrearen aurpegian ikusi izan ahal nuen bere beldur ala kezka aurpegia urteetan zehar gertatutakoagatik: eskolako neska bat, gero berrogeita bat urteko ama familiako bat, eta azken aldian neskatila bat, hirurak hilik atzemanik. Eta erailea oraindik ihes dagoelarik.
Ez ez naiz beldur- erantzun zidan poliki.
Galdera hauen artean poliki-poliki gero eta gertuago jartzen nindoan. Andrea konturatu egin zen eta berak zeukan eskuko zakua gerriaren kontra gogor estutu zuen. Orduan, beste galdera bat egin nion distraitzeko poliki-poliki eskuko zakua askatzen joan zedin.
Gauza lazgarria: hiru emakume hementxe itoak izanda, bakoitza udaberri batean, eta aldi bakoitzean poliziak huts egin! Nork daki gizerailea ez dagoen parkeko itzalean gorderik, gau hontan bertan?- Baina ozenki erantzun zidan:
Badute aspaldi erailketa horiek. Egilea urrun egon daiteke. Ez nahiz ez beldur.
Ez dute hain aspaldi; azkena, gogoratzen zera neskatila gazte harena?... Joan den udaberrian izan zen.
Oroitzen zen andrea, ni berari beldurtzen saiatzen nenbilela, baina bere ideiekin tinko jarraitzen zuen eta ez zen beldurtzen. Orduan, ustekabe batean berak galdetu zidan:
Zure ustez, nor zen egilea?
Oh! Dudarik gabe sadiko bat.- erantzun nion ez-axol.
E! ez hain bizkor,, hain laster ibili zure arrazoinamenduetan... - esan nion irriz - Nik dakidanez, erailea gazte zitekeen, ez bortxaz agure bat.-
Ez,ez.- erantzun zidan, gozo baina sarkor, hartaz segurtatu nahi izango balu bezala, gaua baitzen eta biok bakarrik geunden parkean. -, agure batek baizik ez zitzakeen hiru emazte gazte eta eder hil.
Zure ustez, nor zen egilea?
Oh! Dudarik gabe sadiko bat.- erantzun nion ez-axol.
E! ez hain bizkor,, hain laster ibili zure arrazoinamenduetan... - esan nion irriz - Nik dakidanez, erailea gazte zitekeen, ez bortxaz agure bat.-
Ez,ez.- erantzun zidan, gozo baina sarkor, hartaz segurtatu nahi izango balu bezala, gaua baitzen eta biok bakarrik geunden parkean. -, agure batek baizik ez zitzakeen hiru emazte gazte eta eder hil.
Bai eta gizon gazte batek ere…
Jarraitu genuen elkarrizketarekin. Nik iadanik ahaztuta nuen zertara hurbildu nintzen agure horren ondora. Agureak ere segurtasuna hartu zuen nigan, eta eskuko zakua eskuetatik askatu zuen. Hori ikustean gogoratu nintzen zertarako nengoen bertan, eta nire aukera zela iruditu zitzaidan. Bitartean elkarrizketan jarraitzen genuen, ni gero eta urduriago nengoen, baina nire aukera bakarra zen. Eskua luzatu eta eskuko zakua harrapatu nuen, baina atsoak ere gogor eutsi zuen. Momentu horretan zeharo baino urduriago, oihukatu nion:
Alo, eman zaidan berehala!
Andre xaharrari begiratu eta ez zeukan beldur aurpegirik, horrek harritu egin ninduen eta oraindik urduriago jarri nintzen. Gogor tiratzen jarraitu ondoren, azkenean agureak esan zidan:
Utz nazazu, arren, ene dirua emango dizut, bai!
Berehala, baina atsoa, bestela…- erantzun nion mehatxatuz.
Alo, eman zaidan berehala!
Andre xaharrari begiratu eta ez zeukan beldur aurpegirik, horrek harritu egin ninduen eta oraindik urduriago jarri nintzen. Gogor tiratzen jarraitu ondoren, azkenean agureak esan zidan:
Utz nazazu, arren, ene dirua emango dizut, bai!
Berehala, baina atsoa, bestela…- erantzun nion mehatxatuz.
Andre xaharrak zakua irekitzen zihoala, bere begiak borobildu zituen eta bere ahoa zabaldu zuen oihukatzen hasiko balitz bezala. Eskuko zakutik eskua ateratzean, diruaren ordez, laban bat atera zuen, momentu horretan nire abdominal inguruan sartzen saiatu zen, baina nik, nire abilezia eta azkartasunarekin, labana eskuetatik kentzea lortu nuen. Momentuko urduritasunaren ondorioz, labana kentzerako momentuan andrearen sabelean sartu nion etengabe hilik utzi arte. Hilik zegoela poltsa osoa lapurtu nion, baina ezin nuen gorpua parkean bertan utzi, beraz, kotxean sartu eta herriko pantanora eraman nuen. Bertan harri handi batera lotu eta presatik bera bota nuen gorpua desagerrarazteko intentzioaz.
Gau hurgatik ezin izan dut lorik egin, errudun sentitzen nahiz eta gauero buruari bueltaka egoten naiz damuturik gertatutakoaren ondorioz. Horregatik etorri nahiz gaur ertzaindegira, gau horretan gertatutakoa aitortzeko eta behingoz lo gustura egin ahal izateko, nahiz eta kartzelan egin behar izango dudan.
Gau hurgatik ezin izan dut lorik egin, errudun sentitzen nahiz eta gauero buruari bueltaka egoten naiz damuturik gertatutakoaren ondorioz. Horregatik etorri nahiz gaur ertzaindegira, gau horretan gertatutakoa aitortzeko eta behingoz lo gustura egin ahal izateko, nahiz eta kartzelan egin behar izango dudan.
Irakurri berri dudan ipuina, Eñaut Beltranen "Gauaz parke batean" hain zuzen, pasarte motza izan arren, irakurketak arretatsu egotea eskatzen du ekintza ugari eta mamitsuak gertatzen direlako. Asko gustatu zait jakin- mina pizten duelako eta amaiera arte tentsioa mantentzen duelako.
ResponderEliminarJazoera sinplea dirudien arren, bukaerak zailtasun zein intriga eman dio ipuinari. Ulerterraza izan arren, deskribapenak, protagonistak eta andrearen arteko etengabeko elkarrizketak direla eta behin baino gehiagotan irakurtzea eskatzen du.
Lehen pertsona singularrean idatzita dago, izan ere, protagonistak bere ahotik kontatzen du gertatutakoaren berri.
Lexikoari dagokionez, hitz sinple bezain deskribatzaileak erabiltzen ditu idazleak, egoera ondo ulertarazteko. Beraz, irakurketak ez du hiztegiaren erabilpena eskatzen.
Gustura irakurri dut, izan ere, edukia interesgarria eta intrigaz betea dela iruditu zait. Halaber, bukaeran hausnarketa egitera bultzatu nau, gaur egun, horrelako jazoera asko gertatzen direlako.
Horregatik, horrelako irakurgaiak kontzientziazioa lantzeko oso baliagarriak direla uste dut.